Правна рамка за јавни набавки

Општина Битола е договорен орган во класичниот јавен сектор. За јавните набавки мора да ги почитува Законот за јавни набавки, подзаконските актови, годишниот план за јавни набавки, правилата за ЕСЈН и начелата на економичност, ефикасност и транспарентност.

Проценетата вредност ја диктира постапката. Вкупната вредност се пресметува при изготвување на годишниот план (чл. 39), не поединечно по фактура.

Набавките под законските прагови не бараат целосна тендерска постапка како поголемите договори, но мора да се водат економично (чл. 3–4).

Договорниот орган ги внесува во квартална евиденција јавно достапна на ЕСЈН (чл. 40 ст. 5). Вкупната вредност на сите такви набавки не смее да надмине 12.000 € во тековната година (чл. 40 ст. 6).

Практиката со неколку ценовни понуди (често три фактури или профактури) за доказ на економичност е типична во општинските интерни акти, но бројот „3“ не е пропишан во самиот ЗЈН. За проверка барајте квартален упис на ЕСЈН, не само плаќања во Open Finance.

Законот забранува вештачко делење на една потреба на повеќе помали договори за да се избегне постапка (чл. 40 ст. 3) и занижување на проценетата вредност (ст. 2).

Пример: набавка од 5.000 € не смее намерно да се подели на пет договори од по 1.000 € за да се избегне тендер. Сродните потреби се планираат во годишниот план; вкупната проценета вредност ја одредува постапката.

• Дозволено: објективно одвоени лотови (различна потреба), наведени во планот и документацијата.
• Забрането: иста потреба, ист период, вештачки парчиња за да се остане под праг или под годишниот лимит од 12.000 €.
• Санкција: прекршок за одговорно лице 500–1.000 € при неоправдано делење (чл. 181 став 1 т. 2).

Годишен план за јавни набавки (bitola.gov.mk и ЕСЈН), огласи и известувања за постапки над прагот, квартална евиденција за набавки под прагот, известувања за склучени договори каде што законот го бара. GradO ги спојува отворените набавки, e-nabavki и исплати, но не ги заменува досието на ЕСЈН.

Заинтересирани лица можат да поднесат жалба до Државната комисија за жалби по јавни набавки. Бирото за јавни набавки врши управна контрола на поголеми вредности. Државниот завод за ревизија ја ревидира расходливоста на јавните набавки.

• ЗИД на ЗЈН (mchamber.mk, СВ 13/2025)
• Биро за јавни набавки (bjn.gov.mk)
• Електронски систем за јавни набавки (e-nabavki.gov.mk)
• Квартална евиденција · Општина Битола (последен квартал на ЕСЈН)
• Годишен план · Општина Битола

GradO е независен граѓански проект. За правни дејства консултирајте службено гласило и надлежни институции.